Potopljena drevna šuma ispod Sjevernog mora krije nevjerovatne tajne prošlosti
Ispod talasa Sjevernog mora leže ostaci nekadašnjeg kopna, a potopljena drevna šuma na prostoru nekadašnjeg Dogerlanda pruža potpuno nov pogled na razvoj biljnog svijeta i nekadašnjih staništa. Stručnjaci su uz pomoć genetskih analiza uspjeli da dokažu da su šumska prostranstva na ovom tlu bujala prije više od 16.000 godina, što ukazuje na znatno složeniju i bogatiju prirodu nego što se ranije vjerovalo.
Neočekivana otkrića u morskom sedimentu
Dogerland je u dalekoj prošlosti spajao tlo današnje Britanije sa evropskim kontinentom, sve dok ga postepeni rast morskog nivoa nije u potpunosti potopio. Iako se o ovom pojasu najčešće govorilo kao o ruti kretanja praistorijskih ljudi, nova istraživanja dokazuju postojanje razvijenog ekosistema sa gustim rastinjem i faunom.
Naučni tim koji je vodio Univerzitet u Vorviku, a čiji su rezultati predstavljeni u uglednom časopisu PNAS, došao je do saznanja proučavanjem genetskog materijala izolovanog iz 252 uzorka uzetih iz 41 sedimentnog jezgra sa morskog dna. Identifikovani su tragovi hrastovog drveta, brijesta i lijeske, čija starost prelazi 16.000 godina. To pomjera dosadašnja shvatanja o pojavi ovog drveća na sjeveru kontinenta za nekoliko hiljada godina unazad.
Glavni autor istraživanja, profesor Robin Alabi sa Univerziteta u Vorviku, naglasio je da je rekonstruisano okruženje izgubljenog prostranstva od završetka posljednjeg ledenog doba pa sve do formiranja mora, dodajući da su podaci pokazali da se Sjeverno more konačno uobličilo kasnije nego što se pretpostavljalo.
Opstanak vrsta i klimatska skloništa
Posebnu pažnju privukao je pronalazak genetskih tragova roda drveća Pterocarya. Smatralo se da je ovo drvo sa tog područja iščezlo još prije oko 400.000 godina, ali novi nalazi potvrđuju da je u izolovanim krajevima opstalo znatno duže. Takođe, zabilježeno je prisustvo lipa, odnosno roda Tilia, i to oko dvije hiljade godina ranije u odnosu na ranije procjene za Britaniju.
Naučnici objašnjavaju da su pojedini dijelovi Dogerlanda imali znatno blaže mikroklimatske uslove. Ta zaštićena područja, poznata kao mikrorefugijumi, poslužila su kao utočišta u hladnim fazama i daju odgovor na takozvani Ridov paradoks o brzom širenju šuma poslije otopljavanja.
Povoljno stanište za rane zajednice
Ovakvo prirodno okruženje pružalo je odlične uslove za život ranih mezolitskih ljudskih grupa, ali i divljači poput divljih svinja. Prema riječima profesora Alabija, šume Dogerlanda mogle su hraniti i održavati ove zajednice prije nego što su nastupile poplave, što rasvjetljava zašto je na samom tlu današnje Britanije sačuvano srazmjerno malo dokaza iz tog doba.
DNK mape takođe svjedoče da su pojedina uzvišenja Dogerlanda opstala iznad nivoa vode duže nego što je nauka do sada smatrala. Određeni dijelovi preživjeli su čak i razorni cunami u Storegi prije oko 8.150 godina, zadržavši se na suvom sve do perioda od prije otprilike sedam hiljada godina.
