U Srpskoj ugašeno 446 firmi, u Banjaluci pad novih registracija
U Republici Srpskoj je od početka januara do kraja oktobra ugašeno 446 firmi, što je za 96 više nego u istom periodu prošle godine, kada je iz evidencije izbrisano 350 poslovnih subjekata. Ove podatke objavila je Agencija za posredničke, informatičke i finansijske usluge (APIF).
U istom periodu u Srpskoj je registrovano 861 novo preduzeće, što je samo neznatno više u odnosu na isti period lane, kada ih je bilo 851. Iz APIF-a navode da podaci pokazuju blagi rast broja novoosnovanih firmi na nivou entiteta, ali i primjetan skok broja onih koje su prestale sa radom.
U Banjaluci više gašenja, manje osnivanja
U Banjaluci je tokom prvih deset mjeseci odjavljeno 138 firmi, dok ih je u istom periodu prošle godine bilo 119. Broj novoosnovanih poslovnih subjekata u najvećem gradu Srpske, međutim, bilježi pad.
„Od januara do kraja oktobra ove godine registrovano je 387 novih firmi, dok ih je u istom periodu prošle godine bilo 418“, kazali su u APIF-u.
Ti brojevi pokazuju da je na nivou Republike Srpske broj odjavljenih poslovnih subjekata povećan, a da je broj novoosnovanih tek blago porastao. U Banjaluci je zabilježen suprotan smjer – rast broja ugašenih i pad broja novoregistrovanih firmi.
Mlinarević: Neprihvatljivo je suditi bez strukture podataka
Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, ocjenjuje da podaci o broju ugašenih i novoosnovanih preduzeća u Srpskoj ne upućuju na trend koji bi značio ozbiljnije promjene u privrednoj strukturi.
„Ovi brojevi upućuju na relativno prihvatljive oscilacije privrednog nataliteta. Da bismo mogli izvoditi zaključke, neophodno je imati podatke o strukturi odjavljenih i novoosnovanih preduzeća, odnosno o djelatnostima kojima se bave i njihovoj veličini“, ističe Mlinarević.
On navodi i da se bez podataka o prihodima i broju zaposlenih u ugašenim preduzećima ne može procijeniti koliko je njihovo zatvaranje uticalo na privredni rast i zaposlenost. Kako dodaje, bez informacija o veličini novoosnovanih firmi ne može se znati ni u kojoj mjeri će one moći nadoknaditi pad ekonomske aktivnosti i broj zaposlenih usljed gašenja postojećih kompanija.
Razlozi za gašenje zavise od djelatnosti
Prema njegovim riječima, razlozi zbog kojih se preduzeća odlučuju na gašenje mogu biti različiti i zavise od djelatnosti kojom se bave.
„Kod izvozno orijentisanih firmi ključni razlozi mogu biti gubitak tržišta i pad tražnje, dok kod uslužnih preduzeća problem mogu predstavljati nelikvidnost i gubitak konkurentnosti. Na zatvaranje firmi dijelom utiče i nedostatak radne snage, naročito u izrazito radno-intenzivnim djelatnostima“, navodi Mlinarević.
Za ozbiljniju procjenu kretanja u preduzetničkoj sferi, zaključuje on, neophodno je analizirati strukturu i tehnološku intenzivnost preduzeća koja se gase, ali i onih koja se tek osnivaju.
