Prirodni štit Zemlje mogao bi da otkrije skriveno nuklearno oružje u svemiru
Ogromni nevidljivi prstenovi visokoenergetskih čestica koji okružuju Zemlju, poznati kao Van Alenovi radijacioni pojasevi, mogli bi da posluže kao svojevrsni detektor za otkrivanje nuklearnog oružja skrivenog na satelitima. Ideja dolazi od nuklearnog fizičara Arega Danagulijana sa Tehnološkog instituta Masačusets (MIT), koji vjeruje da bi prirodne čestice iz ovih pojaseva mogle da se iskoriste za provjeru da li se države pridržavaju međunarodnog sporazuma o zabrani naoružavanja svemira.
Van Alenovi pojasevi su ogromni oblaci naelektrisanih čestica, poput protona i elektrona, koje je Zemljino magnetno polje zarobilo i ubrzalo gotovo do brzine svjetlosti. Dosad su uglavnom smatrani opasnošću za satelite i svemirske misije, ali Danagulijan je uvidio njihov potencijal kada je spojio dva različita uvida: podatke o velikom broju zarobljenih protona u tim pojasevima i proces poznat kao neutronska spalacija. Tokom tog procesa, visokoenergetske čestice izbijaju neutrone iz atomskih jezgara, što bi moglo da bude ključno za otkrivanje uranijuma na satelitima.
„Kada satelit koji nosi termonuklearnu bojevu glavu prođe kroz unutrašnji Van Alenov radijacioni pojas, protoni iz tog pojasa izbijaju veliki broj neutrona iz jezgara uranijuma. Ako se razvije poseban detektor neutrona, moguće je registrovati te neutrone, što bi bio jasan znak da se na satelitu nalazi neuobičajeno velika količina uranijuma“, objasnio je Danagulijan za portal Sajens alert. Njegovo istraživanje objavljeno je u časopisu Nature kao studija izvodljivosti – ne predstavlja funkcionalan sistem, ali pokazuje da je ideja fizički ispravna i da potrebne tehnologije već postoje.
Podsjećanja radi, sredinom prošlog vijeka izvođene su intenzivne nuklearne probe na velikim visinama, koje su pokazale koliko bi eksplozija u svemiru bila razorna za satelite i okolinu. Zbog toga su svjetske sile 1967. godine potpisale Sporazum o svemiru, kojim su se obavezale da neće raspoređivati nuklearno oružje u svemiru. Ipak, do danas ne postoji praktičan način da se provjeri poštovanje tog sporazuma, pa on često liči na džentlmenski dogovor.
Primjena Danagulijanove ideje suočava se sa brojnim izazovima. Detekcija neutrona u orbiti mnogo je složenija nego što zvuči – detektor mora da razlikuje neutrone od ogromnog broja drugih čestica i da utvrdi da li potiču baš sa ciljanog satelita, a ne sa Zemlje. Takođe, morao bi da se nalazi u tačno određenoj orbiti i u odgovarajućem trenutku. „Ovdje se spajaju nuklearna fizika, svemirsko vrijeme i orbitalna mehanika – sve mora savršeno da funkcioniše“, ističe fizičar.
Pored tehničkih prepreka, problem predstavlja i tajnost. Danagulijan kaže da je iznenađen koliko je postojeći sistem zatvoren po pitanju ove teme. „Rad mog tima je u javnom domenu. Već smo se bavili osjetljivim temama poput kontrole naoružanja i verifikacije nuklearnih bojevih glava. Kolege koje rade na povjerljivim projektima ipak su mogle da podijele dio informacija s nama, ali kada je riječ o ovom projektu, tajnost je stopostotna“, dodaje.
Uprkos svim izazovima, Danagulijan je optimističan. Njegov tim već radi na usavršavanju ideje, a nada se da će se drugi naučnici i inženjeri uključiti kako bi studiju izvodljivosti pretvorili u praktičan sistem za otkrivanje nuklearnog oružja u svemiru.
Izvor: ATV