Praznik Svete Petke u pravoslavnim hramovima i domovima
Srpska pravoslavna crkva danas proslavlja praznik Svete Petke, svetiteljke koja uživa izuzetno poštovanje u srpskom narodu. Ovaj dan mnoge porodice obilježavaju kao svoju krsnu slavu, dok su brojni parohijski i manastirski hramovi posvećeni upravo njenom imenu.
Podvižnički život u pustinji
Sveta Petka je rođena polovinom 10. vijeka u Epivatu, primorskom gradu u Trakiji, smještenom između Carigrada i Silimvrije na obali Mramornog mora. Poticaja je iz pobožne i imućne porodice. Njen brat Jevtimije u ranoj mladosti se zamonašio, a kasnije je postao episkop Maditski.
Još u djetinjstvu, odlazeći sa majkom na bogosluženja, pokazivala je veliku posvećenost vjeri. Nakon smrti roditelja, u želji za podvižničkim životom, napustila je porodični dom i otišla u Carigrad. Tamo se zamonašila u crkvi Svete Sofije, a potom se zaputila u Jordansku pustinju, gdje se radi Hrista predala strogom asketskom načinu života sve do duboke starosti.
U poznim godinama u snu joj se javio anđeo koji joj je poručio da napusti pustinju i vrati se u zavičajni Epivat. Po povratku je poživjela još dvije godine, nakon čega su je vjernici sahranili po hrišćanskim običajima, ali odvojeno od gradskog groblja.
Prenošenje moštiju kroz vijekove
Pobožnim hrišćanima Georgiju i Jefimiji svetiteljka se javila u snu, poslije čega su mještani pronašli mjesto gdje su počivale njene mošti, izvadili ih iz zemlje i položili u epivatski hram svetog Petra i Pavla. Njene čudotvorne mošti potom su u toku istorije premještane više puta. Najprije su prenijete u Carigrad, odakle ih je bugarski car Jovan Asen 1238. godine prebacio u Trnovo, da bi nakon pada Bugarske pod osmansku vlast bile prenesene u Vlašku.
Kada su turski upadi zaprijetili i Vlaškoj, mošti su na molbu srpske kneginje Milice prenesene u Beograd. Nakon što je sultan Sulejman 1521. godine osvojio Beograd, mošti Svete Petke je, zajedno sa drugim dragocjenostima, prenio u Carigrad. Na traženje moldavskog gospodara Vasilija, 1641. godine premještene su u grad Jaši, gdje se i danas čuvaju, izuzev dva prsta šake koji se nalaze u kapeli Svete Petke na beogradskom Kalemegdanu.
Izvori posvećeni svetiteljki
Širom Srbije postoji i značajan broj izvora posvećenih Svetoj Petki. Među njima je posebno poznat izvor na tvrđavi Kalemegdan u Beogradu, gdje su mošti ove svetiteljke počivale dugi niz godina.
